System mandatów w Finlandii o tyle różni się od systemów z innych krajów, że jest ściśle powiązany z zarobkami i zamożnością osoby która popełnia wykroczenie. Najwięksi piraci utracą także prawo jazdy. Wszystko opiera się o system stawek dziennych, który występuje także w Polsce, dlatego tak łatwo przedstawić tamtejszy system polskim czytelnikom.
W Finlandii obowiązują 2 taryfikatory mandatów:
- dla dróg z prędkościami poniżej 60 km/h
- dla dróg z prędkościami 60 km/h i więcej
W tym drugim przypadku kara dla kierowców jest mniejsza o 2 stawki dzienne w stosunku do taryfikatora dla dróg z prędkościami poniżej 60 km/h. Nie ma systemu punktów karnych, a minimalna stawka dzienna to 6 EUR, a maksymalna 120 EUR (dla przestępstw drogowych, bo za inne są wyższe). W Finlandii mandaty oparte są o zarobki, jednak podobnie jak w Polsce jeśli ktoś niewiele zarabia ale ma duży majątek to może liczyć na wysoki mandat.
Stawki dla terenów gdzie dopuszczalna prędkość jest mniejsza niż 60 km/h:
| V | mandat [EUR] |
stawki dzienne [liczba] |
|
| 3 – 7 km/h | ostrzeżenie | ||
| 8 – 10 km/h | 85 | 3 | * |
| 11 – 15 km/h | 85 | 6 | * |
| 16 – 20 km/h | 115 | 9 | * |
| 21 – 23 km/h | - | 12 | |
| 24 – 26 km/h | - | 14 | |
| 27 – 29 km/h | - | 16 | |
| 30 – 32 km/h | - | 18 | |
| 33 – 35 km/h | - | 20 | |
| 36 – 38 km/h | - | 22 | ** |
| 39 – 41 km/h | - | 24 | ** |
| 42 – 44 km/h | - | 26 | ** |
| 45 – 47 km/h | - | 28 | ** |
| od 48 km/h | - | *** | |
* – Policja ma możliwość ukarania kierowcy stawkami dziennymi
** – możliwość odebrania prawa jazdy i skierowania sprawy do prokuratury
*** obowiązkowe skierowanie sprawy do prokuratury
Po skierowaniu sprawy do prokuratury Policja rozpoczyna dochodzenie i sporządza raport (zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lub wzmożone zagrożenie bezpieczeństwa ruchu). Na tej podstawie prokurator może skierować sprawę do Sądu, który decyduje na jak długo odebrać prawo jazdy i jaką karę zasądzić. Jeśli przekroczenie prędkości było wysokie i wszystkie inne okoliczności wskazują że było to wzmożone zagrożenie bezpieczeństwa ruchu to wszystkie decyzje podejmuje sąd, a nie policjant. Sąd zasądza wysoką grzywnę oraz odbiera prawo jazdy na okres od 4 miesięcy do 5 lat (zazwyczaj jednak od kilku miesięcy do 1 roku).
Jeśli wykroczenie zakwalifikowano jedynie jako zagrożenie bezpieczeństwa ruchu to oprócz mandatu decyzję o odebraniu prawa jazdy podejmuje jednostka policji i może je odebrać na okres 1-6 miesięcy.
Polski Kodeks Karny również posługuje się pojęciem stawki dziennej:
Art. 33. § 1. Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, zaś najwyższa 540.
…
§ 3. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od 10 złotych, ani też przekraczać 2 000 złotych.
Na potrzeby symulacji przyjmę wartości z polskiego Kodeksu Karnego, z tym że ilość stawek dniowych przyjąłem wg przepisów z Finlandii. Porównanie mandatów przygotowałem na podstawie danych rankingu opracowanym przez redakcję Forsal.pl na podstawie danych Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, GUS-u i Eurostatu Finlandia (2939 EUR brutto), Polska (868 EUR brutto) i kursu EURO 4.23225005.
| V | Mandat [PLN] | zakres stawek [PLN] | Przykładowy mandat ze stawek dziennych* [PLN] |
Aktualnie [PLN] |
| 3 – 7 km/h | - | - | - | - |
| 8 – 10 km/h | 106 | 30 – 6000 | 195 | do 50 |
| 11 – 15 km/h | 106 | 60 – 12000 | 390 | 50-100 |
| 16 – 20 km/h | 143 | 90 – 18000 | 585 | 50-100 |
| 21 – 23 km/h | - | 120 – 24000 | 780 | 100-200 |
| 24 – 26 km/h | - | 140 – 28000 | 910 | 100-200 |
| 27 – 29 km/h | - | 160 – 32000 | 1040 | 100-200 |
| 30 – 32 km/h | - | 180 – 36000 | 1170 | 200-300 |
| 33 – 35 km/h | - | 200 – 40000 | 1300 | 200-300 |
| 36 – 38 km/h | - | 220 – 44000 | 1430 | 200-300 |
| 39 – 41 km/h | - | 240 – 48000 | 1560 | 200-300 |
| 42 – 44 km/h | - | 260 – 52000 | 1690 | 300-400 |
| 45 – 47 km/h | - | 280 – 56000 | 1820 | 300-400 |
Przykładowy mandat ze stawek dziennych* – liczba stawek przemnożona przez stawkę dzienną 65 zł założoną dla osoby zarabiającą 2000 zł miesięcznie netto [PLN]
Aktualnie – aktualne stawki mandatów [PLN]
Stawki mandatów w Finlandii są na tak dobrane, że dotkliwie dotkną każdego niezależnie od jego dochodów, a porównując przykładowe stawki dla osoby zarabiającej np 2000 zł netto są one nawet 6-cio krotnie droższe.
Jeśli chodzi o wysokość mandatów za duże przekroczenia prędkości to Pekka podał przykład 20 000 EUR (kierowca dobrze zarabiał), po przeliczeniu tego na polskie zarobki jest to jak 25 tys. zł dla nas. Oczywiście takie mandaty to wyjątek.
Komentarz:
Finlandia to kolejne państwo, które bezpardonowo walczy z nieprzepisową prędkością, natomiast nie widzi nic szczególnie groźnego w nietrzeźwych rowerzystach. Może dlatego Finlandia to państwo, które bije Polskę na głowę jeśli chodzi o bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Przy pisaniu artykułu korzystałem z pomocy inspektora Pekka Höök z fińskiej Policji.
foto: Fibonacci
Można sobie dobrze zorganizować system mandatów i kar ? Można !
Podobnie zresztą jest w Norwegii. Słyszałem, że kiedyś jakiś zamożny kierowca dostał tam 1 mln Euro mandatu…